Vaststellingsovereenkomst ontvangen? Wel of niet tekenen
Je werkgever heeft je een vaststellingsovereenkomst voorgelegd. Teken niet voordat je weet wat je rechtspositie en onderhandelingspositie is. In dit artikel lees je als werknemer precies wat een VSO is, wanneer je wel en niet moet tekenen, en hoe je het maximale uit de onderhandeling haalt.
Wat is een vaststellingsovereenkomst?
Een vaststellingsovereenkomst (ook wel VSO of beëindigingsovereenkomst) is een schriftelijke overeenkomst waarmee jij en je werkgever het dienstverband met wederzijds goedvinden beëindigen. Er komt geen rechter of UWV aan te pas. In de praktijk is de VSO veruit de meest gebruikte manier om een arbeidsovereenkomst te beëindigen, omdat het voor beide partijen sneller en voorspelbaarder is dan een procedure.
Je bent niet verplicht om te tekenen
Onthoud dit: zolang je niet tekent, blijf je gewoon in dienst. Je werkgever kan je niet dwingen om akkoord te gaan. Als je weigert, zal je werkgever een andere route moeten bewandelen — via het UWV of de kantonrechter. Die routes zijn tijdrovend, duur en onzeker, en juist dát versterkt jouw onderhandelingspositie.
Als je werkgever een deugdelijke ontslaggrond mist (geen verbetertraject, geen dossier, geen bedrijfseconomische noodzaak) dan sta je bijzonder sterk. Hoe zwakker de positie van je werkgever, hoe meer je kunt vragen in de onderhandeling.
De bedenktijd van 14 dagen
Na ondertekening heb je wettelijk 14 dagen bedenktijd. Binnen die termijn kun je de VSO zonder opgaaf van redenen ontbinden door een schriftelijk bericht aan je werkgever te sturen. Als de bedenktijd niet in de VSO vermeld staat, wordt deze automatisch verlengd naar 21 dagen. Reken er echter niet op als strategie — het is natuurlijk beter om vóór ondertekening alles goed te regelen. Wel kan in bepaalde gevallen strategisch gebruik worden gemaakt van de bedenktermijn.
15 punten die je moet controleren
Voordat je tekent, controleer je de VSO op ten minste de volgende punten:
Initiatief en ontslagreden. In de VSO moet staan dat het initiatief tot beëindiging van je werkgever komt en dat jou geen verwijt treft. Dit is essentieel voor je WW-aanvraag.
Einddatum en fictieve opzegtermijn. De einddatum moet rekening houden met de opzegtermijn die je werkgever zou moeten hanteren als hij zou opzeggen. Anders heb je (nog) geen recht op een werkloosheidsuitkering en ontstaat er een gat in je inkomen.
Hoogte van de ontslagvergoeding. Je hebt wettelijk recht op een transitievergoeding van 1/3 bruto maandsalaris per dienstjaar. In een VSO is dit normaal gesproken het startpunt van de onderhandeling.
WW-uitkering. Een goed opgestelde VSO staat niet in de weg aan een WW-aanvraag. Fouten in de formulering kunnen tot weigering door het UWV leiden.
Vrijstelling van werk. Word je vrijgesteld, dan behoud je je salaris maar hoef je niet te komen. Dit geeft ruimte om te solliciteren.
Vakantiedagen en vakantiegeld. Controleer hoeveel dagen openstaan en of deze worden uitbetaald.
Bonus en variabele beloning. Recht op een bonus of dertiende maand? Dit moet expliciet in de VSO staan. Wat er niet in staat, kun je na tekenen mogelijk niet meer claimen.
Concurrentie- en relatiebeding. Controleer of er een beding in je arbeidsovereenkomst staat en bespreek of dit vervalt.
Finale kwijting. Na ondertekening kun je niets meer vorderen, en je werkgever ook niet. Zorg dat alles erin staat vóór je tekent.
Juridische kosten. Veel werkgevers betalen een bijdrage aan je juridische kosten. Bedragen van € 1.000 tot € 1.500 zijn gebruikelijk.
Getuigschrift. Spreek af dat je een positief getuigschrift en positieve referenties ontvangt.
Ziekmelding. Ziek op het moment van de VSO? Extra voorzichtigheid. Tekenen tijdens ziekte kan leiden tot verlies van je uitkering (zowel WW als ZW).
Sociaal plan of cao. Is er een sociaal plan of cao van toepassing? Controleer of de VSO in lijn is met collectieve afspraken.
Outplacementbudget. Een apart budget voor outplacement of scholing helpt bij het vinden van een nieuwe baan.
Pensioen en overige regelingen. Denk aan gevolgen voor pensioenopbouw, ziektekosten of een leaseauto.
Wanneer je beter niet kunt tekenen
Teken niet zomaar een VSO als je ziek bent, tenzij je specifiek juridisch advies hebt ingewonnen. Het opzegverbod kan je beschermen tijdens ziekte. Tekenen kan leiden tot verlies van je recht op WW- en ZW-uitkering.
Naast ziekte geldt extra voorzichtigheid bij zwangerschap (extra ontslagbescherming), als je werkgever geen deugdelijke ontslaggrond heeft, of als het aangeboden bedrag ver onder de transitievergoeding ligt. In deze gevallen kan je sterker staan door niet te tekenen en de werkgever te vragen met een beter voorstel te komen.
Je onderhandelingspositie bepalen
De kernvraag is: kan mijn werkgever mij ontslaan als ik niet teken? Als het antwoord nee is, omdat er geen dossier is, geen deugdelijk verbetertraject heeft plaatsgevonden of de bedrijfseconomische noodzaak ontbreekt, dan sta je sterk. Een arbeidsrechtadvocaat kan je positie inschatten, de VSO controleren op juridische gebreken en een tegenvoorstel formuleren dat je werkgever serieus neemt.
VSO ontvangen?
Wij controleren je vaststellingsovereenkomst, berekenen of de vergoeding klopt en onderhandelen waar nodig. In 95% van de gevallen betaalt je werkgever de kosten.
VSO laten controleren →Veelgestelde vragen
Dat is sterk aan te raden. Met een VSO doe je afstand van belangrijke rechten. Fouten in de formulering kunnen ertoe leiden dat je geen WW-uitkering krijgt, dat je vergoeding te laag is of dat een concurrentiebeding onnodig in stand blijft.
Nee. Een vaststellingsovereenkomst berust op vrijwilligheid. Zonder jouw handtekening kan de werkgever de arbeidsovereenkomst niet op deze manier beëindigen. Je hebt een onderhandelingspositie.
In meer dan 95% van de gevallen, ja. De meeste vaststellingsovereenkomsten bevatten een bepaling waarin de werkgever bijdraagt aan de kosten van juridisch advies.
Ja, mits de VSO correct is opgesteld. Het is onder meer van belang dat het initiatief bij de werkgever ligt, een neutrale ontslaggrond is opgenomen en de opzegtermijn juist is verwerkt.
Ja, vrijwel alle vaststellingsovereenkomsten zijn onderhandelbaar. Zie het eerste voorstel als een startpunt. Veelvoorkomende onderhandelingspunten zijn een hogere vergoeding, een gunstigere einddatum, vrijstelling van werk en het schrappen van een concurrentiebeding.
