Inleiding
Ontslag komt zelden helemaal onverwacht. Vaak zijn er signalen die erop wijzen dat de werkgever het dienstverband mogelijk wil beëindigen. Deze signalen kunnen subtiel zijn, maar soms ook ronduit duidelijk. Voor werknemers is het belangrijk om zulke aanwijzingen voor dreigend ontslag tijdig te herkennen, zodat zij hun positie kunnen versterken en juridische valkuilen vermijden. In deze blog worden drie veelvoorkomende signalen besproken die kunnen duiden op een dreigend ontslag, én wat je rechten zijn in die situatie.
1. Verbetertraject: je functioneren staat ter discussie
Een van de duidelijkste signalen van een dreigend ontslag is het opstarten van een verbetertraject. Word je gevraagd om deel te nemen aan zo’n traject, dan geeft de werkgever aan dat je functioneren onder de maat is. Meestal worden er meetbare doelen opgesteld die binnen een afgebakende periode moeten worden behaald.
Een verbetertraject op zichzelf betekent nog geen ontslag. Wel geldt: als de doelen niet worden gehaald, kan dit een opstap zijn naar een beëindiging van het dienstverband. Dat kan bijvoorbeeld via:
- een vaststellingsovereenkomst (beëindiging met wederzijds goedvinden), of
- een verzoek bij de kantonrechter om de arbeidsovereenkomst te ontbinden wegens disfunctioneren.
Let op: ontslag wegens disfunctioneren kent strenge juridische eisen. De werkgever moet kunnen aantonen dat het functioneren structureel onvoldoende is, dat er concrete verbeterpunten zijn besproken én dat de werknemer voldoende begeleiding heeft ontvangen. Als dit traject niet zorgvuldig wordt doorlopen, kan een ontslagverzoek worden afgewezen.
2. Mediation: tekenen van een verstoorde arbeidsverhouding
Een tweede signaal voor dreigend ontslag is het voorstel om mediation in te zetten. Mediation is een bemiddelingsproces waarbij een neutrale derde partij helpt om conflicten tussen werkgever en werknemer op te lossen. Als mediation wordt voorgesteld, is er vaak sprake van een verstoorde arbeidsverhouding.
In het arbeidsrecht geldt dat een werkgever eerst moet proberen om de samenwerking te herstellen voordat ontslag kan worden aangevraagd. Het aanbieden van mediation is daar een onderdeel van. Werk je niet mee aan het proces zonder goede reden, dan kan dat bij een eventuele procedure tegen je worden gebruikt.
Andersom biedt mediation ook de kans om afspraken te maken, de werksituatie te verbeteren of zelfs tot een voor beide partijen acceptabele beëindiging te komen. Het is daarom van belang om de uitnodiging serieus te nemen en je goed te laten informeren over je rechten en opties.
3. Vervanging: je taken worden overgedragen
Een derde en vaak onmiskenbaar signaal is wanneer jouw taken (gedeeltelijk) worden overgenomen. Dit kan zich uiten in bijvoorbeeld:
- het aannemen van een nieuwe collega die (deels) jouw werkzaamheden uitvoert;
- de verdeling van jouw taken onder andere teamleden zonder dat daar duidelijke communicatie over is;
- een geleidelijke afbouw van je verantwoordelijkheden of het schrappen van je rol in overleggen.
Dergelijke signalen wijzen erop dat de werkgever zich mogelijk voorbereidt op een beëindiging van jouw dienstverband. Zeker als dit gepaard gaat met beperkte communicatie of het ontbreken van een duidelijke toekomstvisie voor jouw functie, is waakzaamheid geboden.
Conclusie
Een dreigend ontslag komt zelden uit het niets. Verbetertrajecten, mediation voorstellen en taakverschuivingen zijn duidelijke signalen dat het dienstverband onder druk staat. Voor werknemers is het cruciaal om deze signalen serieus te nemen en tijdig juridisch advies in te winnen. Zo kan worden voorkomen dat je onaangenaam wordt verrast, en kun je gericht werken aan het verbeteren van je positie of het voorbereiden van een goede regeling bij vertrek.
Deze blog is geschreven door mr. Stijn Blom, arbeidsrechtadvocaat bij Arbeidsadvocaat.nl B.V. Stijn heeft ruime ervaring in het arbeidsrecht en ondersteunt ondernemers en werknemers dagelijks bij uiteenlopende arbeidsrechtelijke vraagstukken. Van ontslagzaken tot het opstellen van waterdichte overeenkomsten en reglementen – met zijn praktische en persoonlijke aanpak helpt hij werkgevers en werknemers vooruit. Meer weten? Bezoek Stijn’s pagina.
Arbeidsadvocaat.nl denkt graag met u mee als u vragen heeft over ontslag. Neem gerust contact op.
April 2025
