De juridische en financiële verschillen tussen een zzp’er en een werknemer
Er bestaat vaak verwarring over de vraag of iemand een zelfstandige zonder personeel (zzp’er) is of toch als werknemer beschouwd moet worden. Dit onderscheid is niet alleen van belang voor de betrokken werkenden zelf, maar ook voor opdrachtgevers en werkgevers. De juridische status bepaalt namelijk de rechten, plichten en de financiële consequenties voor beide partijen.
De kenmerken van een zzp’er
Een zzp’er werkt als zelfstandig ondernemer en bepaalt zelf zijn of haar werktijden, tarieven en klanten. Er is geen sprake van een arbeidsovereenkomst met een werkgever; in plaats daarvan worden afspraken gemaakt via een overeenkomst van opdracht. Zo zie je dat een zzp’er onafhankelijk werkt, met vrijheid die je als werknemer niet hebt.
Als zelfstandig ondernemer moet een zzp’er zelf zorgen voor de afdracht van belastingen en sociale premies. Dit betekent dat er geen recht is op loondoorbetaling bij ziekte of een werkloosheidsuitkering bij beëindiging van een opdracht. Daarentegen kan een zzp’er wel profiteren van fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling.
De kenmerken van een werknemer
Een werknemer heeft een arbeidsovereenkomst met een werkgever en ontvangt een vast salaris. Dit brengt diverse arbeidsrechten met zich mee, zoals het recht op vakantiedagen, vakantiegeld, een pensioenregeling en doorbetaling bij ziekte. Daarnaast biedt een arbeidsovereenkomst bescherming tegen onterecht ontslag en kan de werknemer aanspraak maken op een WW-uitkering bij werkloosheid.
Een belangrijk criterium voor het vaststellen van een arbeidsovereenkomst is het bestaan van een gezagsverhouding. Dit betekent dat de werkgever bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd en toezicht houdt op de werknemer. Dit alles staat in contrast met een zzp’er, die eigen baas is.
De impact van de Deliveroo-uitspraak
De rechtszaak rondom Deliveroo heeft het belang van het onderscheid tussen zzp’er en werknemer duidelijk gemaakt. De hoogste rechter in Nederland oordeelde dat de bezorgers van Deliveroo in feite geen echte zelfstandigen waren, maar schijnzelfstandigen. De manier waarop zij hun werk uitvoerden, wees op een gezagsverhouding, vergelijkbaar met die van een werknemer. Dit betekende dat de bezorgers recht hadden op de arbeidsrechten die bij een arbeidsovereenkomst horen.
Dit soort uitspraken kan gevolgen hebben voor andere sectoren waarin veel met zzp’ers wordt gewerkt. Werkgevers die onterecht werken met zzp’ers lopen het risico achteraf sociale premies en belastingen te moeten betalen.
Wat als een zzp’er eigenlijk een werknemer blijkt te zijn?
Steeds vaker zien we dat zzp’ers naar de rechter stappen met de stelling dat zij eigenlijk als werknemer behandeld zouden moeten worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer een opdrachtgever een langdurige samenwerking beëindigt. Wanneer een zzp’er volledig is ingebed in de organisatie van de opdrachtgever en nauwelijks ondernemingsvrijheid heeft, kan een rechter concluderen dat er feitelijk sprake is van een dienstverband. Dit kan een lastige situatie zijn voor zzp’er of werknemer in deze onduidelijke positie.
Conclusie: waarom is het onderscheid belangrijk?
Het onderscheid tussen zzp’er en werknemer heeft gevolgen voor zowel de werkende als de opdrachtgever. Een verkeerde classificatie kan leiden tot financiële en juridische risico’s, zoals naheffingen van de Belastingdienst en claims op sociale zekerheidsrechten.
Voor zowel zelfstandigen als opdrachtgevers is het daarom cruciaal om te begrijpen welke factoren bepalen of er sprake is van een dienstverband. Dit voorkomt onverwachte kosten en juridische conflicten.
Deze blog is geschreven door mr. Stijn Blom, arbeidsrechtadvocaat bij Arbeidsadvocaat.nl B.V. Stijn heeft ruime ervaring in het arbeidsrecht en ondersteunt ondernemers dagelijks bij uiteenlopende arbeidsrechtelijke vraagstukken. Van ontslagzaken tot het opstellen van waterdichte overeenkomsten en reglementen – met zijn praktische en persoonlijke aanpak helpt hij werkgevers en werknemers vooruit. Meer weten? Bezoek Stijn’s pagina.
Arbeidsadvocaat.nl denkt graag met u mee als u vragen heeft over het dienstverband. Neem gerust contact op.
April 2025
